Σ' αυτό το μικρό μυθιστόρημα (δεν ξέρω αν θα μπορούσε να ονομαστεί και νουβέλα), αφηγητής είναι ένας βιβλιοφάγος νέος από μια πάλαι ποτέ βιομηχανική περιοχή της Τοσκάνης, με εργατική καταγωγή και πανεπιστημιακές σπουδές, που μεταναστεύει κατά τη δεκαετία του '90 στην Αγγλία για να βρει δουλειά και συναντά την εκμετάλλευση, την απόγνωση, τον κθουλοθατσερισμό (δεν κάνω σπόιλερ), αλλά και την αλληλεγγύη και το νοιάξιμο μεταξύ των εργαζομένων.

Γραμμένο με πολύ χιούμορ και διακειμενικές αναφορές, το βιβλίο κατορθώνει να ισορροπεί ανάμεσα στη σάτιρα και τον (αυτο-)σαρκασμό από τη μια, χωρίς να υποβαθμίζει σε καμιά περίπτωση τη σοβαρότητα των όσων τραβά η (νέα) εργατική τάξη, και στο κοινωνικό σχόλιο και τη στηλίτευση του εκμεταλλευτικού συστήματος από την άλλη, χωρίς να γίνεται πουθενά μελό ή να μετατρέπεται σε κομμουνιστικό μανιφέστο.

Τα κεφάλαια του βιβλίου, με εξαίρεση το καταπληκτικό τρίτο κεφάλαιο όπου ο ήρωας αφηγείται τη ζωή του μέχρι να επιβιβαστεί στο αεροπλάνο για το Μπρίστολ, αντιστοιχούν ουσιαστικά στους εργασιακούς σταθμούς του στην Αγγλία: υπάλληλος σε ιταλικό εστιατόριο, καθαριστής σε εμπορικό κέντρο, σιτιστής σε θερινό σχολείο, υπάλληλος και πάλι σε ιταλική πιτσαρία (που την είχε Τούρκος)... Μεγάλο σχολείο ο καθένας από αυτούς, με περιπέτειες, μονοτονία, άγχη και σημαδιακές γνωριμίες με συναδέλφους και αφεντικά, μικρά και μεγάλα. Ίσως μάλιστα να μπορούσαν να αναπτυχθούν περισσότερο στις σελίδες του βιβλίου κάποιες από αυτές τις γνωριμίες με τους συναδέλφους για να νιώσουμε περισσότερο τους δεσμούς που φαίνεται στο τέλος ότι ο αφηγητής έχει αναπτύξει μαζί τους. Αυτό βέβαια μπορεί και να το λέω απλώς γιατί δεν ήθελα να τελειώσει το βιβλίο τόσο γρήγορα.

Και δυο λόγια για τη μετάφραση του Βαγγέλη Ζήκου που πήρε ένα δύσκολο κείμενο στο οποίο συνυπάρχουν αξεδιάλυτα η ιταλική λογοτεχνική γλώσσα με τη διάλεκτο της περιοχής του ήρωα, τα αγγλικά των εργατών της Αγγλίας (και σε μια περίπτωση με τα ισπανοαγγλικά μιας καλτ φυσιογνωμίας), αλλά και με τη γλώσσα του Σαίξπηρ, και το απέδωσε στα ελληνικά, με τη βοήθεια του επιμελητή (που του ξέφυγαν δυο-τρία επουσιώδη λαθάκια μόνο) και του ίδιου του συγγραφέα, σε μια ρέουσα και πολύ ζωντανή γλώσσα, δίνοντας εξαιρετικές λύσεις ακόμη και σε περιπτώσεις λογοπαιγνίων ανάμεσα στα ιταλικά και τα αγγλικά.

ΥΓ.1 Ευχαριστώ πολύ τον Βαγγέλη Ζήκο που χωρίς να γνωριζόμαστε προσωπικά μου έστειλε, πολύ αγχωμένος, ένα αντίτυπο του βιβλίου χωρίς να ζητήσει κάτι παραπάνω· η κριτική μου είναι απολύτως ειλικρινής για ένα πραγματικά εξαιρετικό βιβλίο.

ΥΓ.2 Επιφυλάσσομαι για μια εκτενέστερη -και συνεργατική- κριτική σύντομα στα marginalia.gr